Een fietshelm is het enige stuk beschermingsmateriaal dat bij een valpartij het verschil kan maken tussen een hersenschudding en ernstig hersenletsel. Toch wordt de keuze voor een helm door veel fietsers primair op basis van uiterlijk of prijs gemaakt — terwijl de constructie en het gebruikte materiaal bepalend zijn voor de daadwerkelijke bescherming. In dit artikel leggen we uit hoe de In-Mold constructie en het EPS-binnenschuim van ABUS-helmen werken bij een valpartij, en waarom deze techniek de standaard is in het premiumsegment.
Wat er bij een valpartij fysiek gebeurt
Bij een val op het hoofd zijn er twee opeenvolgende krachten die de helm moet opvangen:
- Impactkracht: de plotselinge deceleratie bij het raken van het wegdek. De kracht is afhankelijk van de valsnelheid en de hardheid van het oppervlak. Bij een val van een rijdende fiets op asfalt kan de impactkracht op het hoofd oplopen tot 150–300 G (150 tot 300 keer de zwaartekracht) zonder helm.
- Rotatiekracht: bij een schuine impact roteert het hoofd. Rotatiekrachten zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de hersenschade bij fietsongevallen, omdat ze de hersenen laten draaien in de schedel.
Een helm moet beide krachten reduceren tot een niveau dat het brein kan verdragen. De Europese norm EN 1078 stelt als eis dat de piekversnelling bij een gestandaardiseerde impacttest niet meer dan 250 G mag bedragen. ABUS-helmen in het premiumsegment scoren in onafhankelijke tests significant onder deze grens.
EPS: het materiaal dat energie absorbeert
De kern van elke moderne fietshelm is het EPS-binnenschuim (Expanded Polystyrene — hetzelfde materiaal als piepschuim, maar in een gecontroleerde dichtheid geproduceerd voor helmtoepassingen). EPS absorbeert impactenergie door te vervormen en te breken bij een botsing — een onomkeerbaar proces dat de kinetische energie omzet in deformatiearbeid in plaats van die energie door te sturen naar de schedel.
De effectiviteit van EPS hangt af van de dichtheid:
- Lage dichtheid EPS (20–30 g/L): vervormt snel bij lage impactkrachten, maar biedt onvoldoende weerstand bij hoge impactkrachten. Gebruikt in goedkope helmen.
- Hoge dichtheid EPS (40–60 g/L): biedt meer weerstand maar absorbeert minder energie bij lage impacten. Gebruikt in helmen voor hoge snelheden (racehelmen).
- Multi-density EPS: ABUS-helmen in het premiumsegment gebruiken EPS-lagen met verschillende dichtheden — een zachter buitenste laag voor lage impacten en een harder binnenste laag voor hoge impacten. Dit vergroot het effectieve beschermingsbereik van de helm.
Belangrijk: EPS is een eenmalig beschermingssysteem. Na een significante impact is de EPS-laag vervormd en biedt de helm geen volledige bescherming meer — ook als de buitenkant er onbeschadigd uitziet. Een helm die een val heeft meegemaakt, dient te worden vervangen.
In-Mold constructie: één geheel, maximale integriteit
De buitenschaal van een fietshelm kan op twee manieren aan het EPS-binnenschuim worden bevestigd:
- Hardshell (gelijmd): een aparte harde kunststofschaal wordt na productie op het EPS gelijmd. De verbinding tussen schaal en EPS is het zwakste punt — bij een zijdelingse impact kan de schaal loslaten van het EPS, waardoor de bescherming vermindert.
- In-Mold constructie: de polycarbonaat buitenschaal wordt tijdens het productieproces direct in het EPS gegoten. Het EPS expandeert in de mal terwijl de schaal al aanwezig is, waardoor schaal en EPS één onlosmakelijk geheel vormen. Er is geen lijmverbinding die kan falen.
De voordelen van In-Mold voor impactbescherming:
- Structurele integriteit: de polycarbonaat schaal verdeelt de impactkracht over een groter oppervlak van het EPS, waardoor de piekbelasting op één punt wordt verlaagd
- Gewicht: In-Mold helmen zijn lichter dan hardshell helmen bij gelijkwaardige bescherming, omdat de schaal dunner kan zijn
- Ventilatie: de geïntegreerde constructie maakt het mogelijk grotere ventilatieopeningen te maken zonder de structurele sterkte te compromitteren
ABUS past In-Mold constructie toe in alle helmen vanaf het middensegment. In het premiumsegment (bijv. de ABUS GameChanger en Stormchaser) wordt In-Mold gecombineerd met een Zoom Ace aanpassingssysteem voor een nauwkeurige pasvorm — een helm die niet goed zit, beschermt niet optimaal bij een val.
Aanvullende technologieën in ABUS-premiumhelmen
Naast In-Mold en multi-density EPS bieden ABUS-helmen in het hogere segment aanvullende beschermingstechnologieën:
- ActiCage: een geïntegreerd skelet van kunststof of composiet dat in het EPS is verwerkt en de structurele sterkte vergroot bij complexe impacts
- MIPS (Multi-directional Impact Protection System): een los zittende binnenlaag die bij een schuine impact 10–15 mm kan roteren ten opzichte van de buitenste helmschaal. Dit reduceert de rotatiekrachten op de hersenen met 10–40% afhankelijk van de impacthoek — beschikbaar in geselecteerde ABUS-modellen
Wanneer een helm vervangen?
Een fietshelm heeft een beperkte levensduur, ook zonder val:
- Na een significante val: direct vervangen, ook als de helm er onbeschadigd uitziet. Het EPS is intern vervormd.
- Na 5 jaar gebruik: UV-straling, zweet en temperatuurwisselingen degraderen het EPS en de polycarbonaat schaal geleidelijk. ABUS adviseert vervanging na maximaal 5 jaar intensief gebruik.
- Bij zichtbare beschadiging: scheuren in de buitenschaal of zichtbare vervorming van het EPS zijn directe indicaties voor vervanging.
Conclusie
De beschermende werking van een ABUS-helm is het resultaat van een samenspel van materiaalwetenschap en constructietechniek: multi-density EPS dat impactenergie absorbeert door gecontroleerde vervorming, en een In-Mold polycarbonaat schaal die de kracht verdeelt en de structurele integriteit bij elke impacthoek waarborgt. Dit is de technische basis waarop ABUS zijn positie als premiumfabrikant heeft opgebouwd.
Wilt u advies over de juiste ABUS-helm voor uw rijstijl en budget? Kom langs in onze winkel in de Stevinstraat in Scheveningen — wij hebben een uitgebreid assortiment ABUS-helmen op voorraad en helpen u de juiste pasvorm te vinden.